Karl von Spruner, Historisch-Geographischer Hand-Atlas, 1846, I wydanie

Karl von Spruner – Historisch-Geographischer Hand-Atlas zur Geschichte der Staaten Europa’s

Gotha, Justus Perthes, 1846

Oryginalny XIX-wieczny atlas historyczno-geograficzny autorstwa dr. Karla von Sprunera, wydany w 1846 roku w Gotha przez renomowane wydawnictwo Justus Perthes.

Atlas przedstawia rozwój polityczny, terytorialny, kościelny i etnograficzny państw Europy od średniowiecza do początku XIX wieku. Mapy wykonane zostały techniką miedziorytniczą i posiadają ręcznie nanoszone kolorowanie granic oraz podziałów administracyjnych.

Oryginalne wydanie obejmowało 73 kolorowane mapy. W oferowanym egzemplarzu zachowały się 72 z 73 map.

Brakuje wyłącznie mapy:

N° 44 – „Europa in der 2ten Hälfte des X. Jahrhunderts”

Pozostałe 72 mapy są obecne.

W atlasie znajdują się m.in. mapy przedstawiające:

– Polskę i Litwę za panowania Jagiellonów w latach 1386–1572,

– Polskę i Litwę w XII–XIV wieku,

– Polskę do rozbiorów i upadku Rzeczypospolitej,

– Imperium Rosyjskie wraz z etapami jego rozwoju terytorialnego,

– Wielkie Księstwo Moskiewskie,

– Niemcy w różnych okresach średniowiecza i czasów nowożytnych,

– kościelny podział Niemiec do XVI wieku,

– Skandynawię,

– Wyspy Brytyjskie,

– Francję,

– Półwysep Iberyjski,

– Włochy,

– Europę w okresie wypraw krzyżowych,

– Cesarstwo Bizantyjskie,

– Bałkany i Imperium Osmańskie,

– Węgry i kraje naddunajskie,

– rozwój państw słowiańskich,

– etnograficzny i językowy podział Europy,

– Europę w okresie reformacji, wojny trzydziestoletniej oraz epoki napoleońskiej.

Poszczególne arkusze zawierają również liczne mapy dodatkowe i plany, m.in. przedstawienia miast, obszarów historycznych, pól bitewnych oraz mniejszych regionów.

Mapy charakteryzują się bardzo dużą szczegółowością. Czytelne są nazwy miejscowości, granice państw, księstw i ziem historycznych, sieć rzeczna, pasma górskie oraz podziały kościelne i administracyjne. Historyczne kolorowanie granic jest w dużej części dobrze zachowane.

Atlas zachowany w stanie widocznym na zdjęciach, wymagającym konserwacji, przede wszystkim w zakresie oprawy.

Oryginalna oprawa jest mocno zużyta. Widoczne są liczne przetarcia, ubytki powierzchni, uszkodzenia narożników i krawędzi oraz znaczne zużycie grzbietu. Grzbiet miejscami jest rozwarstwiony i uszkodzony.

Blok atlasu jest poluzowany. Część dużych arkuszy mapowych jest luźna lub częściowo odłączona od oprawy. Ze względu na duży format map i ponad 175-letni wiek publikacji widoczne są również miejscowe zagięcia i drobne uszkodzenia krawędzi.

Papier posiada typowe ślady starzenia: miejscowe zażółcenia, foxing, drobne plamki, przebarwienia i zabrudzenia. Na części arkuszy widoczne są ślady dawnego zawilgocenia, głównie na marginesach.

Pomimo wyraźnego zużycia oprawy same mapy zachowane są zdecydowanie lepiej. Rysunek kartograficzny pozostaje bardzo czytelny, a kolorowane granice są dobrze widoczne. Większość map prezentuje się atrakcyjnie i nadaje się zarówno do kolekcji, jak i do dalszej profesjonalnej konserwacji.

Na karcie tytułowej znajdują się dwie dawne pieczęcie własnościowe/biblioteczne Historyczne Królewskie Gimnazjum w Krotoszynie (Königliches Wilhelms-Gymnasium Krotoschin) oraz niewielkie stare oznaczenia wykonane odręcznie.

Atlas sprzedawany jest w stanie dokładnie widocznym na fotografiach.

Bardzo ciekawy i efektowny przykład XIX-wiecznej kartografii historycznej. Szczególnie interesujący dla kolekcjonerów dawnych atlasów, map Polski i Europy, historii kartografii oraz wydawnictw Justus Perthes.